Krótkofalarstwo na Atari by Kaz 2016-11-23 13:28:35
Dzięki inicjatywie kolegi sOnara z Classic Games Shrine,
spisane zostały wspomnienia kolegi Tomka znanego też jako
SQ9IDT na temat jego przygody krótkofalarskiej związanej z
pracą w eterze przy użyciu Atari. sOnar zapowiedział też, że
wkrótce ujrzy światło dzienne więcej rewelacji na temat Atari i
krótkofalarstwa, między innymi opis i rekonstrukcja hardware'u do
zastosowania na falach eteru. A teraz głos oddajemy Tomkowi:
fabrycznie nowy HAM PACK, w oryginalnej
folii, z kolekcji Sonara
"Moja przygoda z Atari zaczęła się w 2000 roku. Byłem wtedy
młodym i początkującym krótkofalowcem. Po zachłyśnięciu się
głosowymi łącznościami UKF i KF zainteresowały mnie emisje cyfrowe.
Do tego potrzebny był komputer. Ale w tych czasach komputer PC z
uwagi na koszty był dla mnie niedostępny. Na giełdzie
krótkofalarskiej, nie pamiętam już, czy w Rybniku, czy też w
Piekarach Śląskich, spotkałem Jurka SP9TCE, który jako firma
ALEYAYA sprzedawał modemy do Packet Radio oraz RTTY, zarówno do PC,
jak i Atari. Zamówiłem u niego zestaw w postaci Atari 800XL z
monochromatycznym monitorkiem oraz modemem podłączanym do radia i
programu BAYCOM na kartridżu. Zestaw ten zaraz w domu uruchomiłem i
poprzez bramkę w Katowicach (mieszkam w Bytomiu) miałem dostęp do
sieci Packet Radio. W sieci tej można było założyć konto pocztowe i
otrzymywać e-maile z internetu. Używałem do tego celu ręcznej
sztuki REXON RL102 o mocy około 5W. Początkowo była radość z
łączności z kolegami w Polsce, później na świecie.
widok fabrycznie nowego reliktu
przeszłości
W Polsce było kilka bramek łączących sieć internet z siecią amprnet
(sieć stworzona przez krótkofalowców i dla krótkofalowców), choć
według obowiązujących wtedy przepisów było to nielegalne. W miarę
zapoznawania się z siecią Packet Radio zacząłem wchodzić poprzez
bramkę w Izraelu na IRC (takie światowe Gadu Gadu). Wszystko to
odbywało się w paśmie 2 metrów. W tym czasie robiono już próby w
paśmie 70 cm, podwyższając znacznie szybkość transmisji, jednak tam
potrzebny był już komputer klasy PC.
unikalna fotografia Atari, które pracowało w
eterze w Hamshacku Tomka
Po 800 XL przyszedł czas na 130 XE. To już był odjazd - większa
pamięć, bardziej profesjonalny wygląd. Na foto powyżej widać
klawiaturę z PC, a za nią umieszczony jest Atari 130 XE. Ten model
Atari był lepszy dla mnie, bo kartridż mocowany był z tyłu i
idealnie mieścił się w moim biurku. Przy 800XE było trzeba go
mocować inaczej. Za monitorem do PC - schowany monitor
monochromatyczny do Atari. Zakupiłem też stację dyskietek do
Atarynki, jednak powstał problem: skąd brać dyskietki?
Znalazłem w Krakowie gościa, który chciał sprzedać dyskietki 5,25
cala MEMOREX-a, jednak "w ilości hurtowej". Jak pojechałem do niego
Polonezem, okazało się, że "ilość hurtowa dyskietek" nie chciała za
bardzo zmieścić się w Polonezie. Załadowałem cały bagażnik, w
kabinie dyskietki były zapakowane po sam dach, nawet na miejscu
pasażera. Wracałem do Bytomia jakbym jechał czołgiem, nie mając
widoczności przez prawą szybę (ale wtedy było o wiele mniej
samochodów i mniejszy był ruch na drogach, dzisiaj nie odważyłbym
się na taki przejazd).
Tomek na giełdzie krótkofalarskiej w
Piekarach Śląskich, w klubie SP9KRT
Część z tych dyskietek sprzedawałem na różnych giełdach, ogłaszałem
się też w prasie dla Atarowców. Wtedy też poznałem trochę innych
użytkowników Atari. W sieci Packet Radio było nas tylko dwóch
użytkowników Atari 8-bit w Polsce, ja i jakiś kolega, chyba z
okręgu 2 (Pomorze). Wiem, że w Łodzi był kolega, który używał w tym
celu ZX Spectrum. Duża była też rzesza użytkowników Commodore C64,
ale to głównie w USA.
nowy i używany HAM PACK obok siebie
Mając 130 XE oraz stacje dysków napisałem swój mały programik do...
jakby to powiedzieć... automatycznej obsługi Packet Radio. Wtedy
też zacząłem nawiązywać łączności ze stacją kosmiczną ISS, później
przez satelity amatorskie. Zakupiłem wtedy już komputer PC, jednak
do Packet Radia dalej używałem Atarynki. Z internetu pobierałem
dane o przelotach stacji kosmicznej ISS nad Śląskiem, ustawiałem to
w Atarynce i łączności niekiedy robiły się same.
Później, około roku 2006 sieć Packet Radio zaczęła umierać,
zlikwidowana została bramka w Katowicach. Jej częstotliwość 144.800
MHz przejęła sieć APRS (automatyczna transmisja pozycji). W ten
sposób zakończyła się moja przygoda z Atari.
Obecnie pracuję cyfrowo na KF, głównie emisją JT65 i PSK31 z mocą
5W. Całość obsługuje już notebook z Windowsem 7 i modemem własnej
roboty, wzorowanym na konstrukcji kolegi z USA.
Pozdrawiam, Vy 73* de Tomek SQ9IDT."
* najlepsze życzenia po krótkofalarsku, dla ciekawych slangu
krótkofalarskiego taki
link.
dwa kartridże HAM PACK wraz z oryginalnymi
instrukcjami
nosty 2016-11-23 15:13:25
nabyłbym tego carta do kolekcji :) voy 2016-11-23 19:12:41
Ja też. :) Choć zadowolę się również skanami instrukcji, schematem i dumpem kartridża. :P Irata4 2016-11-23 19:57:49
To na pewno chodziło o rok 2000 ? Czemu wybrales Atari ,przecież w tym okresie Amiga 1200 byla stosunkowo tania i z rozszerzeniem pamieci a nawet z 030mhz można bylo spokojnie za 250-300 zl kupic ,wiec czemu akurat osmio bitowe Atari ? marekp 2016-11-23 20:22:34
@nosty: Wiadomo... ;-) @Irata4: Też mnie to zastanawia. Koło roku 98 poskładałem z rupieci z giełdy peceta 486 za grosze. Przecież taki PC i tak był szybszy od Atari. I chyba nawet tańszy niż Atari ze stacją dysków. XaVeR (SQ7GDB) 2016-11-23 22:13:47
Pozdrawiam. SQ7GDB Gzynio 2016-11-23 23:10:45
Ten pomazany cart jest mój i dostałem go w prezencie od sOnara. Simi 2016-11-24 00:28:24
Poznaję ten kartridż. Mój tata, Janek - SP7SZW (http://simi.tm44.pl/sp7szw) taki miał, a może jeszcze ma. Hmmm, muszę go podpytać o jego przygodę z Atari :) tdc 2016-11-24 05:44:49
Super mi się czytało ten artek - dzięki sOnar! Nie miałem styczności z tematem, jednak jako zielonego ten artek mimo wszystko mnie mocno wciągnął - rewelka! Poczułem bakcyla ;) skrzyp 2016-11-24 06:04:08
@marekp @Irata4
Ale to wszystko kwestia lokalizacji. Duża część krótkofalowców pochodzi z różnych bardzo odległych wiosek, gdzie dostęp do sprzętu jest utrudniony, wtedy tym bardziej był. No i pomijam fakt samej dostępności internetu (operatorzy nie chcą "ciągnąć druta" nawet do dziś) który w tych czasach był dosyć bolesny dla ludzi spoza większych miejscowości. wieczór 2016-11-24 06:55:17
A nie pomyśleliście może, że pod kątem tego hobby inwestowanie w Amigę było bez sensu? :) Może po prostu z małym Atari było taniej i prościej, zwłaszcza, że rozwiązania istniały :) Jarkeczek 2016-11-24 08:40:48
Też kiedyś posiadałem takowe urządzenie, niestety została mi tylko instrukcja. sNr 2016-11-24 09:49:27
Wieczór, masz rację. Dokładnie tak jest/było jak piszesz. Na dodatek dużo łatwiej było dopaść lub zrobić interfejsy samemu w stylu modem do RTTY czy modem Baycom do Packet Radio, które są w opcjach HAM PACK. Właśnie je rekonstruuję. Ba. Mam dojście do oryginałów wraz z radiostacją ale holender 400km ode mnie. Phi. Pojadę tam.
tdc. super. poszerzaj zatem wiedzę na ten temat i rób licencję :)
voy. pomyśli się. pomyśli... ale jak będziesz grzeczny, dwa nie takie to proste, jak to sobie wyobrażasz.
nosty rozumiem ale wiem, że zrozumiesz ;/ mono 2016-11-24 10:28:06
Ciekawy artykuł. Przychylam się do próśb voya o schematy, instrukcje i dumpy :) Warto zachować na potomności i dla ciekawskich. @sNr: A nie napisałbyś o tym swoim urządzeniu, co to go pokazywałeś na Derenegeracji w Istebnej? sNr 2016-11-24 10:39:02
Pracuję nad tym mono. Jakby było to takie luz, to by już było.
A co tu pisać :). Lutujesz, podłączasz i nadajesz :) mono 2016-11-24 11:47:57
Cały art mógłby być kodem Morse'a :P sNr 2016-11-24 12:21:01
na prośbę mono o upublicznienie szczegółów dekodowania sygnałów CW (telegraficznych) przy użyciu Atari jak to miało miejsce na Derenegeracji - napisałem artykuł, który niebawem się tutaj pojawi wraz z softem i źródłami.
dziękować mono :) sNr 2016-11-24 12:21:25
na prośbę mono o upublicznienie szczegółów dekodowania sygnałów CW (telegraficznych) przy użyciu Atari jak to miało miejsce na Derenegeracji - napisałem artykuł, który niebawem się tutaj pojawi wraz z softem i źródłami.
dziękować mono :) mono 2016-11-24 12:22:35
Ale same kreski i kropki? :-O I kto to teraz przeczyta? :D wieczór 2016-11-24 12:42:14
...juz wiem po co sa te krechy Zenon/DIAL 2016-11-24 16:02:06
Hej,SQ9IDT, Ty jesteś tym gościem który swego czasu napisał artykuł do SERIOUSa? A potem nabyłem od Ciebie dyskietki MEMOREX w Bytomiu na rynku? Było ich tyle że niektóre mam jeszcze nierozpakowane. Jeżeli to Ty, to witaj w klubie po latach. Jeżeli nie to..... artykuł i tak ciekawy i te wspomnienia. Poezja. tdc 2016-11-24 16:11:49
@sNr kto wie, kto wie... voy 2016-11-24 16:56:48
@Sonar: obiecuję, że będę grzeczny. :) marekp 2016-11-24 16:59:16
@wieczór: "Może po prostu z małym Atari było taniej i prościej, zwłaszcza, że rozwiązania istniały :)" Bardziej mnie przekonuje to "prościej" i "rozwiązania istniały". Około roku 2000 wróciłem do małego Atari kupując (z sentymentu) ten sprzęt (używany). I pamiętam, że tani nie był. Zwłaszcza stacje dysków (dlatego nie kupiłem stacji). I żeby nie było, że się kłócę. Zaskoczyło mnie to i dociekam... :-) Zenon/Dial 2016-11-24 17:53:15
SERIOUS #9 szukać, szukać, tam coś jest w temacie. Widać latka płyną a hobby zostaje. Właśnie SQ9IDT napisał w tamtym czasie art do SERIOUSa o nawiązywaniu łączności tymże, można odnaleźć i poczytać. Otrzymałem potwierdzenie że to ten sam GOŚĆ. Na trop naprowadziły mnie te dyskietki MEMOREX. I kto by pomyślał że upłynie około 15 lat i gdzieś tam namierzę właśnie to, co tu (wyżej). A jak dobrze pójdzie to wybuchnie większa bomba. Zenon/DIAL 2016-11-24 18:09:07
Całkiem prosta maszynka do rozkodowania powyższego tekstu pisanego MORSEM http://sp7pki.iq24.pl/default.asp?grupa=75798&temat=349516&nr_str=1 sNr 2016-11-24 18:35:53
Nie wiem czy są tu morsy i czy się kąpią zimą w stawie Irata4. Morslive sNr 2016-11-24 18:46:19
Ty Zenon nie pisz o jakiś bumach bo teraz paranoja na to jest zaraz Cię za jakiego chorego ciapatego wezmą co się wysadzać chce :)
https://youtu.be/b9S-NzsUD5w (do 1:35) grunt to skill
;) wieczór 2016-11-24 18:49:48
Hm, myślę że około roku 2000 było pewnie taniej niż teraz :) Moda na retro jeszcze nie rozgorzała tak mocno, a sprzęt z użytku już wyszedł - oczywiście zawsze trzeba mieć trochę szczęścia - ja swoje Atari, już w 2006 znalazłem w piwnicy i miałem za darmo...
Ale "taniej" - miałem na myśli koszt wykonania odpowiedniego osprzętu, determinowany też przez to "prościej" :) sNr 2016-11-24 18:57:07
zrobiłem takowy. bardzo dobry. świetnie stroi się do nadawcy. czyta zarówno z radiostacji jak i z klucza. polecam. wieczór 2016-11-25 16:30:05
Bardzo ciekawe urządzenie dla leniwych :) sNr 2016-11-25 18:31:47
dla odbioru tak. a wiesz jaka wyżymara jeśli chodzi o nadawanie? jhusak 2016-11-25 20:03:13
co przez to rozumiesz? (nie rozumiem znaczenia "wyżymara" w tym kontekście), pzdr. wieczór 2016-11-25 20:07:28
Pewnie chodzi o prędkość nadawania. Chociaż i ręcznym kluczem... Po red bullu i dwoch kawach... :D 3M/InD 2016-11-25 20:13:20
Czy ktoś posiada na sprzedaż takowego carta? Co dokładnie wchodzi w skład? 73! de SP6MMM aka 3M/InD :) sNr 2016-11-26 05:53:30
@jhusak to urządzenie to świetny egzaminator. gdy nierówno nadajesz po prostu automatycznie wskakują spacje między litery w ich ciągu. urządzenie wprawdzie jest dla klucza sztorcowego ale można zrobić do niego CW Keyer na ATTINY i używać manipulatora dwudźwigniowego. Nim dużo łatwiej trzymać równe tempo nadawania.
@3M RTTY, Packet Radio, Nauka titawy, Lokatory, oraz program kompresujący pliki do wysyłania via PR.
Pzdr. 3M/InD 2016-11-26 12:04:43
@sNr - zgadza się, znalazłem w starym opisie aukcji:
- BLIZZARD TURBO - system - DIGICOM v3.51 - program do pracy emisją packet radio (emuluje kontroler TNC) - KODEK v1.0 - do kodowania plików - PARSAVER v1.0 - do zapisu parametrów programu - LOKATORY - do obliczania lokatorów - MORSE - do nauki alfabetu Morse'a - RTTY v3.0 - program do pracy emisją RTTY
A jak z podłączeniem tego do poru joysticka? Jakiś schemat? pigula 2016-11-26 13:59:38
A gdzie EPROMka? Łoooo..... i scalaki pozacierane :( Masakra co ludzie wyprawiali by nie piracić! :) pigula 2016-11-26 18:03:47
Zenon - to jest mój rozwalony ham-pack eprom poszedł z dymem, czekam aż jakaś dobra dusza zrobi dump'a to go sobie wstawie... nwg 2016-11-26 21:57:30
Fajne to były czasy. Z wrażenia chciałem lecieć na strych po stare radio. Niestety przypomniałem sobie, że na tym domu nie mam ani kawałka anteny. :D Dzięki za ciekawe wspomnienia! 73 SQ9IDT SQ5CSS. wieczór 2016-11-26 22:12:04
Rynnę masz? Albo piorunochron :) SQ9IDT 2016-11-27 09:16:34
@Zenon/DIAL Cześć. Tak to ja, ten sam SQ9IDT :). Faktycznie fajnie spotkać znajomego po latach. Pozdrawiam. sNr 2016-11-27 15:07:06
HAM PACK jest rozpisany na schemat, udokumentowany i zdumpowany przeze mnie już kilka miesięcy temu. Czeka na swoją kolej artykuł na jego temat. Po kiego więc pośpiech? Dogra się art i będzie cool. Walka o coś co już jest - jest więc bezsensem. Wszystko w temacie. Pozdrawiam 3M/InD 2016-11-28 21:56:02
@sNr - oki, to czekamy z niecierpliwością na schemat jego budowy, dump i skany instrukcji. :) sNr 2016-11-29 01:54:44
@sNr - ale szczujesz... ☺️ Przechodź do konkretów... ☺️ sNr 2016-11-29 19:01:20
jestem w fazie rozbijania HAM PACK-a na pliki. nie jest to łatwe. ustalam z ekipą metodę kompresji każdego z 8 banków. trochę to zajmie. cierpliwości....
a co do dowodów - to ja sobie tego w paincie nie narysowałem ;)
tak w sumie chwila historyczna. pierwsze na świecie odpalenie zdumpowanego HAM PACKA z poziomu emulatora :)
gwizdamy! ;)
...ku czci poległej pradawnej technologii...
xD 3M/InD 2016-11-29 21:30:15
No to gratulować... Czekamy z niecierpliwością na kolejny art w sprawie carta... i dumpy ze skanem instrukcji... :) pigula 2016-11-30 21:07:04
Mnie tam wystarczy sam DigiCom w wersji file... a jak ktoś jeszcze by w nim pogmerał i dorzucił obsługę 1MB Ram to już by było mistrzostwo (bo soft widzi tylko 128KB). sNr 2016-11-30 22:39:03
Piguła. Wszystkie banki od 0 - 8 są popakowane cholera wie czym. Pracujemy. Musisz poczekać. Trzeba wyrwać prockę depakującą dopiero fileowa wersja. Wiesz co to diss... to potrwa. Zrobi się. Będziesz miał. Odezwię się tam jutro. Na razie kolejny art się święci w temacie :) bti 2016-12-01 14:54:07
Przydałyby się jeszcze opisy pinów do podłączenia. Ze schematu domyślam się że złącze w prawym górnym rogu: 1) m.cz. wyjście (małosygnałowe) 2) GND 3) PTT ? sterowany z pinu 7 max'a? - na wejsciu (pin 10) jest układ diody i kondensatora który przypomina ptt-watch-dog'a, ale brakuje elementu sterującego 4) 2.2k często jest używane do PTT w HT, ale do pinu 4 nie jest podłączony żaden element kluczujący (?) 5) m.cz. wejście z ograniczeniem diodami i 100R
Brakuje podłączenia do komputera, a max232 sugeruje standard napiec -12/+12, zamiast TTL jak na złączu joy'a w Atari
Na pin 13 max232 powinien być podany sygnał TX - wisi niepodłączony. Z pinu 14 maxa232 można odbierać sygnał RX i podać na RS232. Oba sygnały są niepotrzebnie przesunięte i odwrócone. Ten schemat dziwnie przypomina Baycoma dla RS232, a Atari pracuje w standardzie 0/5V więc po do MAX232?
pigula wrzuc to ostatnie na www.imgur.com bo coś nie śmiga. z resztą tinypic to szkoda pisać. imgur jest w miarę cywilizowany - bynajmniej na czas obecny. pigula 2016-12-03 14:54:09
Vy 73! de Szymon SQ7BTI 3M/InD 2016-12-10 14:48:47
Tak zapytam, czy ktoś ma wzór PCB do tego modemu i układ wyprowadzeń (podłączeń) do "malucha"? bti 2016-12-15 14:04:40
W/g opisu w syzygy podłączenie jest miejscu układu (niepotrzebnego) MAX232 (opisane jako złącze RS232)
MAX232 joy funkcja 7 (PTT) 3 (up) PTT 11 (T1IN) 1 (down) TX serial out 12 (R1OUT) 2 (left) RX serial in
MAX232 SIO 11 (T1IN) 9 (Proceed - podłączona jest do linii przerwań portu A układu PIA. Zwarcie jej do masy powoduje wywołanie przerwania IRQ wektorowanego przez VPRCED ($0202) - atariki)
Płytka zależy w głównej mierze od tego jaki układ modemu zastosujesz: np. XR2206/XR2211 (tzw modem warszawski), na AM7910, TCM3105, MX614. Istnieją także rozwiązania na mikrokontrolerach (avr, pic, etc. Każdy z modemów ma trzy linie, TX, PTT i RX, wyprowadzone albo w TTL albo w +/-12V, wystarczy tylko dopasować. sNr 2017-01-01 13:23:49
Digicom wyrwany ale jest taki problem, że w makrach są dane osobowe posiadacza carda (każdy kard był dedykowany dla danego użytkownika!) co się usunie dość łatwo. teraz większy problem - rozwalana jest metoda szyfrowania znaku krótkofalowca dla którego dedykowany jest cart bo nie jest to widoczne w hex edytorach. oczywiście dissasemblacja która potrwa.
co do dumpu romu carta - nie ma na to zgody i nie będzie. tylko plikowe wersje jako xex. wszystko na temat i darujcie se żebranie CAR czy BIN. nie ma takiej opcji i raczej nie będzie 3M/InD 2017-02-04 11:46:17
Brak zgody odnośnie CAR i BIN? Czyja jest to decyzja? sNr 2017-07-03 10:38:38
zgody właściciela nie ma i nie będzie. pozostał ostatni program do rozbicia i usunięcia danych prywatnych i znaku. nie jest to w ASCII ale generowane z poziomu kodu. gdy to rozbijemy (rezerwy czasowe są niemal zerowe) zrobimy XEX i CAR oraz opracowanie. cierpliwości. to jedyne o co prosimy za ciężką pracę w temacie