Atari

Zapomniane hasło? Poproś o członkostwo

Translate to

Jak ustawić 288 obrotów w stacji Atari 1050? z 2026-10-07 23:06 (6)
Rzeszowskie historie o Atari z 2026-10-01 14:18 (14)
KWAS #42 na żywo z 2026-09-19 14:07 (9)
KWAS #42 w Poznaniu już jutro z 2026-09-18 15:31 (6)
Rozmowa ze STeel-em / tOri z 2026-08-24 00:27 (9)
Tysiąc koni mechanicznych w PoFo z 2026-08-17 08:34 (20)
Spotkanie z demosceną #9: STeel/Tori z 2026-08-17 08:19 (7)
Letnia edycja Silly Venture 2026 z 2026-07-31 15:41 (40)
Pamięci Jurgiego z 2026-07-21 12:42 (2)
Sceny z demosceny #7: opowiada SuN z 2026-07-19 15:24 (2)
Atari Muzeum w Poznaniu na KWAS #40 z 2026-07-16 16:10 (4)
Nie żyje kolega Pecuś z 2026-07-13 18:00 (30)
Sceny z demosceny #7 - Grzegorz "Sun" Żyła z 2026-07-12 17:29 (12)
Lost Party 2026 nadchodzi z 2026-07-08 15:28 (23)
Pan Zenon i Atari na KWAS #40 z 2026-07-07 13:25 (7)
Spotkanie z redakcją "The Voice" z 2026-07-04 07:42 (9)
KWAS #40 live z 2026-06-27 12:53 (167)
Spotkanie z grupą USSR z 2026-06-26 19:36 (12)
KWAS #40 - zabierzcie Atari Portfolio! z 2026-06-23 08:12 (0)
KWAS #40 - naprawa retrosprzętu z 2026-06-21 17:15 (1)

«« nowsze

starsze »»

AtariOnline.pl na YouTube

Pomocnik/Helper

HI SCORE CAFÉ

Gry/Games

Aktualizacja: 2026-10-04
Liczba katalogów: 8920, liczba plików: 40247
Zmian katalogów: 20, zmian plików: 55

0-9	A	B	C	D
E	F	G	H	I
J	K	L	M	N
O	P	Q	R	S
T	U	V	W	X
Y	Z	inne

Aktualizacja: 2021-07-11

md5, sha (7-Zip, TUGZip)

"Old Towers" (Atari ST) opisał Misza (19)
Submarine Commander opisał Kaz (36)
Frogs opisał Xeen (0)
Choplifter! opisał Urborg (0)
Joust opisał Urborg (17)
Commando opisał Urborg (35)
Mario Bros opisał Urborg (13)
Xenophobe opisał Urborg (36)
Robbo Forever opisał tbxx (16)
Kolony 2106 opisał tbxx (3)
Archon II: Adept opisał Urborg/TDC (9)
Spitfire Ace/Hellcat Ace opisał Farscape (9)
Wyspa opisał Kaz (9)
Archon opisał Urborg/TDC (16)
The Last Starfighter opisał TDC (30)
Dwie Wieże opisał Muffy (19)
Basil The Great Mouse Detective opisał Charlie Cherry (125)
Inny Świat opisał Charlie Cherry (17)
Inspektor opisał Charlie Cherry (19)
Grand Prix Simulator opisał Charlie Cherry (16)

«« nowsze

starsze »»

Wewnętrzne/Internals

Organizowanie imprez Atari - dyskusja
Atari demoscene database - dyskusja
Colony Mobile - dyskusja
Colony Mobile - projekt
Statystyki

Nowinki tworzone dzięki CuteNews

Jak ustawić 288 obrotów w stacji Atari 1050?

Zenon Rakoczy z grupy Dial powraca z kolejną pożyteczną poradą techniczną, tym razem dla użytkowników stacji dyskietek Atari 1050:

Rzeczą konieczną przy naprawach i konserwacji stacji 1050 jest sprawdzenie i ewentualne ustawienie liczby obrotów, z jaką kręci się dyskietka. Standardowa wartość wynosi 288 obrotów na minutę. Tolerancja jest niewielka, ale przy pewnej wprawie można je ustawić na "oko". W niektórych przypadkach trzeba ustawić inne, niższe obroty. Instrukcja dla rozszerzenia turbo pod nazwą Top Drive podaje, że wartość 270 jest konieczna do tworzenia zabezpieczeń na nośniku. Hmmmm... spotkałem się z informacjami o innych wartościach, ale w tej chwili nie ma potrzeby się o to spierać.

Dostępne jest oprogramowanie do ustawienia prawidłowych obrotów. Oczywiście, aby służyło jako narzędzie, stacja musi je poprawnie wczytać, z czego wynika, że musi być sprawna. A jeśli nie inaczej? Po ptokach, nie można użyć programu!

Czym dokonać pomiaru?

Napęd stacji 1050 wyposażony jest w odpowiednią tarczę, by stroboskopem pomierzyć i ustawić obroty. Niedogodność jest taka, że napęd stacji należy wyjąć, obrócić do góry nogami i dopiero wtedy pojawi się dostęp do przygotowanej przez producenta tarczy stroboskopowej. A jak wówczas połączyć taki obrócony napęd z płytką stacji? Hmmm.... robić przedłużacze? Odpada. Z doświadczenia wiem, że "wachlując" napędem można niechcący zerwać jakiś przewód. Literatura podaje, że wykorzystanie tarczy odpada, bo naniesione paski są dla innych obrotów (czytelnik sam może sprawdzić, jaka jest prawda).

Zatem jakie urządzonko jest potrzebne, by pomierzyć od góry, bez niepotrzebnych operacji i zabiegów z wyjmowaniem napędu i odwracaniem go? Tym urządzeniem jest stroboskop. Ale... gdzie od góry umieścić tarczę pomiarową? Pomysłów może być wiele, ale problem w tym, że żaden z nich nie jest praktyczny. Co pozostaje? Patrzymy na napęd od góry. I odkrycie! Tarcza jest. Trzeba ją tylko zauważyć.

Zatem wkładamy do stacji dyskietkę i opuszczamy dźwignię. I gdzie ta tarcza? Już odpowiadam. Dyskietkę dociska takie stożkowe kółeczko, które na obwodzie ma 16 wypustek, pomiędzy którymi jest przerwa... Jeszcze nic nie zrobione, a już mamy to, czego potrzeba. Idea wykorzystania tego kółka jest taka: stroboskop oświetla wypustki, mechanik kręci potencjometrem VR2 na płycie stacji i obserwuje, co widać. W pewnym momencie wirujące wypustki zatrzymują się, co oznacza, że obroty dyskietki wynoszą 288.

Trochę obliczeń, aby być pewnym. Wypustek na kółeczku jest 16. Obroty dyskietki 288. To daje w ciągu minuty 16*288=4608. Tyle wypustek pojawi się w danym punkcie w minutę. Dzieląc 4608 przez 60 sekund, uzyskujemy 76,8, czyli w ciągu sekundy pojawi się w danym punkcie 76,8 wypustki. Wniosek: z taką częstotliwością powinno migać światełko stroboskopu, by wszystko było poprawne.

Pytanie, skąd wziąć taką częstotliwość stroboskopu? Znów matematyka się przyda. Z większej częstotliwości, którą można licznikiem podzielić, otrzymać wymaganą wartość. Jest rok 2026 i odpowiedź nasuwa się sama. Zrobi to procesor! Nie, nie zrobi sam. Za dużo roboty, a kto napisze program? Na szczęście istnieją stare, sprawdzone rozwiązania. Są nimi układy TTL. W szufladzie ich pełno. Ale jaką wyższą częstotliwość wybrać? Przyda się wiedza, co to jest wielokrotność. Do roboty, liczymy. Mnożymy 76,8 przez przykładowo 10000, co daje nam 768000. Wartość jest liczbą całkowitą, stabilną, bez czegoś tam po przecinku. Ale, ta częstotliwość też powinna być stabilna czyli należy wykorzystać... kwarc. Tyle że kwarcu o takiej wartości raczej nie ma. Metodą prób i błędów sprawdzamy inne mnożenia i wychodzi, że jeżeli 76,8 pomnożymy przez 24000, otrzymamy 1843200. Rzut okiem na Allegro uświadamia, że takie oscylatory kwarcowe są, w dodatku tanie. Co za ulga. Generator więc mamy.

Teraz potrzebujemy dzielnika. Jego konstrukcja może być różna, ale nam chodzi o prostotę. Wybór pada na układ CD4040, mający w sobie dzielnik (licznik), który idealnie się nadaje. Trzeba tylko skrócić jego możliwości dzielenia przez wprowadzenie sprzężenia zwrotnego. I znów matematyka: 1843200/2400=768. I jeszcze raz dzielimy przez 10, czyli 768/10=76,8. Bingo! Podział przez 2400 wykona licznik CD4040, a podział przez 10 wykona licznik CD74017.

Światełkiem stroboskopu będzie dioda LED. Koloru dowolnego, ważne, by była super jasna, żeby było ją lepiej widać. Tyle teorii. Teraz schemat. Oscylator kwarcowy 1843200, licznik (dzielnik przez 2400) jako układ CD4040. Diody i opornik to uproszczona bramka NAND. Po osiągnięciu wartości 24000 zeruje się i liczy od zera. Impuls podany jest na kolejny licznik CD4017, a z niego wyjściowy impuls poprzez tranzystor zasila diodę LED, która miga z częstotliwością 76,8. Oczywiście, migania diody nie da się zauważyć, więc przyszli monterzy niech nie panikują, że coś jest nie tak. Tabelka obrazująca, do jakich wyjść układu CD4040 należy dołączyć diody, by podział wynosił 2400.

CD 4040 (kolejno: wyjście, numer pinu, waga podziału; symbolem "X" zaznaczone są wartości, które zsumowane dają wymagany podział przez 2400):

Q1 === pin9 === 1
Q2 === pin7 === 2
Q3 === pin6 === 4
Q4 === pin 5 === 8
Q5 === pin3 === 16
Q6 === pin2 === 32 X
Q7 === pin4 === 64 X
Q8 === pin13 === 128
Q9 === pin12 === 256 X
Q10 === pin14 === 512
Q11 === pin15 === 1024
Q12 === pin1 === 2048 X

Sprawdzenie przyjętych wartości: 32+64+256+2048=2400 pokazuje, że wszystko się zgadza; jest podział przez 2400. Układ CD4017 jak wspomniałem, podzieli otrzymaną częstotliwość przez 10 i wynikowe 76,8 zasila diodę LED. Powinna być umieszczona soczewką w dół, jakieś 2-3mm nad podstawą obudowy stroboskopu. Wszystko, co trzeba, widać na zdjęciach. Tyle teorii i opisu schematu.

Jak dokonać pomiaru?

W czasie pomiaru i ustawiania wymaganych obrotów dyskietka powinna się kręcić. Jak to wymusić? Napisać do tego oprogramowanie. Ale jest prostszy sposób. Włożyć pustą, ale sformatowaną dyskietkę do stacji i opuścić dźwignię. Włączyć komputer, by zbootował. Dyskietka jest pusta, więc na ekranie w nieskończoność będzie pojawiać się BOOT ERROR, ale stacja będzie się kręcić. Załączony stroboskop podsuwamy pod docisk dyskietki. Należy go ustawić tak, aby dioda LED wyraźnie oświetlała wypustki. Śrubokręt bierzemy do ręki. Na płycie jest wmontowany potencjometr VR2 do regulacji obrotów. Patrzymy od góry na kręcące się kółeczko docisku dyskietki i tak ustawiamy potencjometr VR2, by widoczne było (to złudzenie stroboskopowe), że kółeczko nie obraca się. Jeżeli stroboskopem trzeba ustawić inne obroty, na przykład 300, choć nie wiem po co i do czego, należy czytelniku samodzielnie dokonać odpowiednich obliczeń. Jak się to robi podałem wyżej. Oczywiście odpowiednio skonfigurować trzeba też układ CD4040 (chodzi o podłączenie diod w pętli sprzężenia). Na płytce stroboskopu widać więcej diod niż pokazuje schemat. To takie moje usprawnienie do innych potrzeb.

Wielkie podziękowania dla autora za umieszczenie projektu, schematu, opisu w sieci. Podpatrzyłem, zrobiłem i mam. To powinno być w moich rękach jakieś 35 lat temu. Byłbym zdrowszy, a wiele stacji 1050, które dano mi do serwisu, kręciłoby jeszcze lepiej.

Uzupełnienie o krótki filmik działającego stroboskopu Zenona:

I komentarz od Zenona: Na dołączonym filmiku widać ustawienie stroboskopu nad kręcącym się kółeczkiem. Segmenty lekko przesuwają się, co świadczy o tym, że obroty dyskietki są nieco inne niż potrzeba. Śrubokręt do ręki i przestawić potencjometr VR2 do poziomu, gdy widoczne segmenty zatrzymają się i przestaną przesuwać się w lewo lub w prawo.

2026-10-07 23:06 by Kaz

komentarzy: 6

0xF @2026-10-08 10:32:09

Rozumiem, że to wszystko jest obejściem na wypadek, gdy nie mamy możliwości wczytania do Atari programu mierzącego prędkość? Za to mamy scalaki i kwarc. :)

Yolk (xmgatz) @2026-10-08 10:58:28

Super artykuł. Uwielbiam takie prawdziwe inżynierskie smaczki. Dzięki za opracowanie.

Kaz @2026-10-08 17:26:16

0xF - w drugim akapicie Zenon wspomina o takim oprogramowaniu. I dodaje, że uruchomienie go wymaga sprawnej stacji. Jak domniemuję, bywają sytuacje, że stacja nie jest jeszcze na tyle sprawna, żeby bezproblemowo odczytywać soft, a naprawiający musi ustawić prawidłowe obroty.

Zenon @2026-10-08 17:41:06

Ano tak, o to chodzi.
Stroboskop pozwala z większą precyzją ustawić prawidłowe obroty stacji. Aż tak dokładne nie są wymagane (tolerancja). Rozwiązując jakieś zagadnienie matematyk powie... ja podaję dokładny wynik.
Sprawdziłem moje stacje. Obroty ustawione programem są ok. Stacje pracują poprawnie. Sprawdzone stroboskopem wymagały niewielkiej korekcji i.... też pracują.

Kaz @2026-10-08 22:05:13

Dodałem do nowinki, na jej końcu, krótki film od Zenona z działającym stroboskopem.

Bca @2026-10-08 23:26:22

Wow, to jak w profesjonalnym gramofonie