![]() |
![]() ![]() |
Zapomniane hasło?   Poproś o członkostwo
|
0-9 | A | B | C | D |
E | F | G | H | I |
J | K | L | M | N |
O | P | Q | R | S |
T | U | V | W | X |
Y | Z | inne |
| «« nowsze | starsze »» |
| Zegar Atari w Centrum Kongresowym |
Na przedostatnim K.W.A.S. w Katowicach, na wystąpieniu Zenona Rakoczego o jego pasjach komputerowych i pozakomputerowych, został wspomniany i pokazany typowy cartridge do Atari XL/XE, który pełnił nietypową rolę: zegara odmierzającego czas publicznych spotkań. I to nie czysto teoretycznie, ale w praktyce. Na filmie ze swojego wystąpienia Zenon zaczyna opowiadać o zegarze od 28:54 i temat ten trwa niecałe dwie minuty:![]() Zenon opowiedział mi o tym projekcie już wcześniej, a moje zainteresowanie tematem skłoniło go wówczas do głębszych poszukiwań i odnalezienia zdjęć związanych z jego użyciem, zgrania ROM-u cartridge'a, zeskanowania instrukcji i przypomnienia sobie wielu szczegółów całej tej historii. Na spotkaniu K.W.A.S.-owym razem z Zenonem obiecaliśmy, że więcej informacji pojawi się wkrótce na AtariOnline.pl i niniejszym słowa dotrzymujemy. Z luźnych wypowiedzi, dorzucanych zdjęć i innych materiałów powstał niniejszy artykuł. Konstrukcja systemu W końcówce lat 90. Zenon został poproszony o wymyślenie i realizację technicznego rozwiązania, które umożliwi kontrolę czasu mówców występujących w Centrum Kongresowym w Sosnowcu. Wymyślił więc i skonstruował następującą konstrukcję: w reżyserce (tak nazwijmy pomieszczenie osób obsługujących oświetlenie i nagłośnienie, z oknem umożliwiającym obserwację sali) znalazł się komputer Atari 800XL z zielonym monitorem Neptun 156. Z monitora wyprowadzony był długi, około stumetrowy kabel, którym obraz był przesyłany na scenę z mównicą. Niedaleko mównicy znajdował się drugi monitor Neptun, który pokazywał identyczny obraz jak na monitorze w reżyserce, ale był skierowany do mówcy, aby ten widział, ile czasu wystąpienia jeszcze mu pozostało. To był taki rozdzielacz wymyślony przez kogoś z grupy. Nie zachował się schemat, ale budowa układu była prosta - trochę oporników, kondensatorów. Nie było to najlepsze rozwiązanie, lecz przez lata działało wystarczająco dobrze. Zenon rozrysował nam ułożenie elementów całej konstrukcji (czerwona linia symbolizuje przebieg wspomnianego kabla): ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Na powyższych zdjęciach z reżyserki widać, że obraz na monitorze jest dość rozmyty. W rzeczywistości był o wiele lepszy niż ten na podium. Tam był gorszy, co wynikało z zakłóceń przy takiej długości przewodu. Mimo że zastosowano kabel koncentryczny, aby zminimalizować ten efekt. Na szczęście wyświetlane cyfry były duże, więc ich rozmycie w praktyce nie przeszkadzało. Poza tym mówca nie musiał wpatrywać się w nie przez cały czas. Zerkał tylko od czasu do czasu, by nie przekroczyć czasu przemówienia czy wywiadu. Gdy jego czas się kończył, ekran był przełączany i cyfry migały, sygnalizując "kończ waść". Nie zachowało się Zenonowi zdjęcie monitora przy mównicy. Ale pamięta, że stał on na podłodze, ustawiony po prawej stronie mównicy, wysunięty nieco do przodu, przed mównicę. Wygodnie dla mówcy, który mógł łatwo skierować oczy w jego stronę, nawet bez obracania głowy. Jeżeli w programie imprezy był jakiś wywiad, uczestnicy zazwyczaj siadali przy stoliku, a prowadzący wywiad miał monitor z lewej strony. Wystarczyło, że dyskretnie skierował oczy w lewo, i w ten sposób kontrolował upływ czasu. Ktoś, kto sterował zegarem z reżyserki, miał rozpiskę całego programu, w tym informacje, ile czasu dane wystąpienie będzie trwać. Dzięki temu łatwo też było obsługiwać zegar. Czas był odliczany maksymalnie do jednej godziny, co było wystarczające, bo wystąpienia w Centrum nie trwały dłużej niż 40 minut. Ta konstrukcja służyła dosyć długo w tym miejscu, aż do stounkowo niedawna, bo około 2015 roku. Obecnie sala jest nieco przebudowana, nie ma już reżyserki i jej okna, a Atari zostało zastąpione systemem opartym na współczesnym komputerze: ![]() ![]() ![]() Cartridge W reżyserce stał też komputer Atari 800XL, podarowany przez Zenona na potrzeby spotkań. W zapasie były też inne Atari, przyniesione przez innych darczyńców, na wszelki wypadek, gdyby główne Atari zawiodło. Ngdy jednak nie zawiodło! W komputer Atari podczas imprez włożony był cartridge, który Zenon zaprojektował właśnie do tego celu, aby realizował funkcję zegara. Z przodu cartridge miał ostrzeżenie, żeby podczas imprezy go nie wyjmować, a z tyłu, że to nie ta strona, która powinna być dla operatora widoczna po włożeniu. Dziś ten cartridge nosi numer 101, jak widać na zdjęciu. To numer katalogowy w zbiorach Zenona. Na zdjęciach poniżej można też zobaczyć, jak cartridge wygląda w środku i schemat jego budowy. Jest to prosta budowa, nic niezwykłego. No i bezproblemowo działa do dzisiaj. Został przy okazji zdumpowany: ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Oprogramowanie Sam cartridge oczywiście nie zadziała, potrzebne jest oprogramowanie. Zenon przytacza anegdotę, że napisał do Ireneusza "Jagera" Radzikowskiego, swojego kolegi z grupy Dial, bardzo prostą prośbę o software: "Napisz mi program. Zegar ma się klawiszem START załączyć, drugie naciśnięcie ma go wyłączyć". Jager w rezultacie odesłał mu coś znacznie przekraczającego te dwie funkcje, o czym Zenon mówi tak: "Jager posyła mi program... Panie Boże, cóż tam wszystkiego jest! I zegar jest bardzo rozbudowany: stoper, zatrzymywanie, wpisywanie godzin, sekund i tak dalej, i tak dalej." Jager tłumaczył, że: "Ja się takimi drobnostkami nie zajmuję, dla mnie program musi prezentować jakiś poziom. Zwykłe start/stop hmmm.... niedobrze świadczy o programiście. Stąd obsługa zegara rozbudowana jest o dodatkowe opcje.". Na poniższych zdjęciach i screenshotach widać różne opcje, które umożliwiał program Jagera o nazwie "Stoperek": ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Użytkowanie Obsługa dużych spotkań na kilkaset albo kilka tysięcy osób wymagała sporej ekipy technicznej. W grupie realizacyjnej obsługi technicznej Centrum, liczącej do 15 osób, każdy miał swoje zadanie: od obsługi miksera wizji i dźwięku, przez odsłuchy, obsługę mikrofonów czy zaplecza, sterowanie podglądem i kamerami, aż po bieżący serwis w trakcie trwania imprezy. W tym technologicznym zapleczu rola obsługi stanowiska z zegarem czasem przypadała synowi Zenona, co widać na jednym ze zdjęć powyżej. I choć była to odpowiedzialna, to stosunkowo prosta robota - gdy zestaw Atari był użytkowany, to właściwie korzystano tylko z opcji start i stop zegara, rzadko z czegoś więcej. Ale na wszelki wypadek, dla utrzymania porządku i przypomnienia obsługi, powstała do niego instrukcja. Zenon napisał ją swego czasu w polskim edytorze tekstu "Panther" firmy L.K. Avalon, a wydrukował na drukarce Oki Microline 172. Do edytora stworzył własny plik konfiguracyjny CVN dla polskich znaków. Jak się okazało, instrukcja się zachowała - Zenon wygrzebał ją ostatnio z dna szafy i okazało się, że jest trochę podniszczona. To efekt użytkowania przez wiele osób, które korzystały z niej przez ponad 16 lat istnienia systemu. Skany instrukcji, zebrane w sześciostronicową książeczkę PDF lądują w Bibliotece Atarowca na AtariOnline.pl tutaj, a ROM cartridge'a zarchiwizowaliśmy w archiwum użytków tutaj. ![]() ![]() 2026-10-19 18:53 by Kaz
komentarzy: 1 |
Kaz @2026-10-20 13:56:21 |
Dołączam ten przykład do wątku o nietypowych zastosowaniach Atari 8-bit: https://atarionline.pl/forum/comments.ph... I oczywiście - jeśli ktoś zna/pamięta inne takie przykłady, polecam się z wymienionym wątkiem. Osobny mamy dla dużego Atari. |
| «« nowsze | starsze »» |
1. Biuro |
2. Grafika |
3. Muzyka |
4. Programowanie |
5. Magnetofon |
6. Stacja dyskietek |
7. DOS-y |
8. ROM-y |
9. Rozne |
B. Emulatory |
C. Edukacyjne |
D. Komunikacja |
E. Diagnostyczne |
F. Archiwizowanie i kompresowanie |
Z. Inne platformy |
| «« nowsze | starsze »» |
![]() |
![]() |
![]() |